Toksyna botulinowa typu A (BTX-A) blokuje wydzielanie acetylocholiny (ACh) z synapsy nerwowo-mięśniowej, prowadząc do czasowego unieczynnienia mięśni poddanych zabiegowi. W kosmetologii i medycynie estetycznej iniekcje BTX-A stosowane są najczęściej w terapii migren, przerostu i nadmiernego napięcia mięśnia żwacza oraz w celu spłycenia zmarszczek. Mięsień po aplikacji toksyny botulinowej ma ograniczoną możliwość kurczenia się, w wyniku czego jego przyczepy skórne nie pociągają skóry, co prowadzi do wygładzenia zmarszczek. Nadal brakuje badań na temat długofalowego działania toksyny botulinowej na organizm. Pojawiają się jednak badania mówiące o tym, że w efekcie stosowania BTX-A maleje masa mięśniowa, a co bardziej niepokojące masa kostna. Wstrzyknięcie BTX -A do mięśni żucia prowadzi do znacznej i dużej utraty kości żuchwy.

Skurcze mięśni napędzają mechaniczną transdukcję i sygnalizację molekularną niezbędną do homeostazy kości. Co dzieje się z kośćmi, gdy mięśnie są sparaliżowane? Dowody przedkliniczne wykazały, że zanik mięśni żucia wywołany iniekcją toksyny botulinowej w mięśnie żucia upośledza rozwój kości twarzoczaszki poprzez zmniejszenie rozmiaru poszczególnych obszarów żuchwy (takich jak kłykieć żuchwy) i zmianę jej morfologii.

Należy tu wspomnieć, że większość badań nie uwzględnia realności powtarzających się wstrzyknięć i nadmiernego dawkowania, które mają miejsce w wyniku odwracalnego działania BTX. Aby uzyskać pełny obraz potencjalnego długoterminowego niekorzystnego wpływu na kości, potrzebne są bardziej rygorystyczne badania.

W jaki sposób możemy zapobiegać uszkodzeniu kości w wyniku nieruchomienia mięśnia? Automasaż porażonych mięśni lub profesjonalny masaż twarzy wykonany przez wykwalifikowanego terapeutę czy masażystę twarzy wydaje się być tu metodą pierwszego wyboru. Masaż będzie stymulował ukrwienie, a tym samym odżywienie kości. Dodatkowo, pobudzenie osłabionego na skutek unieruchomienia pompy mięśniowej krążenia krwi i limfy skutkować będzie lepszym odżywieniem nie tylko mięśni i kości, ale też gorzej ukrwionej i dotlenionej skóry. Jeżeli chcemy korzystać z z wygładzającego zmarszczki działania toksyny botulinowej, a jednocześnie opóźniać starzenie - masujmy!

Bibliografia

  1. Alexis Kahn, Jean-Daniel Kün-Darbois, PhD, Helios Bertin, Pierre Corre, PhD, Daniel Chappard, Mandibular bone effects of botulinum toxin injections in masticatory muscles in adult Oral Surgery, Oral Medicine, Oral Pathology and Oral Radiology February 2020
  2. Julián Balanta-Melo, Viviana Toro-Ibacache, Kornelius Kupczik and Sonja Buvin Mandibular Bone Loss after Masticatory Muscles Intervention with Botulinum Toxin: An Approach from Basic Research to Clinical Findings Toxins 2019
  3. Jean-Daniel Kün-Darbois, Hélène Libouban, Daniel Chappard Botulinum toxin in masticatory muscles of the adult rat induces bone loss at the condyle and alveolar regions of the mandible associated with a bone proliferation at a muscle enthesis Bone August 2015
  4. Paul D. Durand, Rafael A. Couto, Raymond Isakov, Donald B. Yoo, Babak Azizzadeh, Bahman Guyuron, James E. Zins, Botulinum Toxin and Muscle Atrophy: A Wanted or Unwanted Effect Aesthetic Surgery Journal, April 2016
  5. Mahmoud S. Moussa, Dona Bachour, Svetlana V. Komarova Adverse effect of botulinum toxin-A injections on mandibular bone: A systematic review and meta-analysis Journal of Oral Rehabilitation
  6. L. Mathevon, F. Michel, P. Decavel, B. Fernandez, B. Parratte, P. Calmels Muscle structure and stiffness assessment after botulinum toxin type A injection. A systematic review Annals of Physical and Rehabilitation Medicine, December 2015